Zarejestruj sie! | Hasło ?
     

Poprzedni temat «» Następny temat

Tagi tematu: gwara goralska

Gwara góralska
Autor Wiadomość
skierka187
[Usunięty]

Tematy: 221
Wysłany: 2010-02-25, 12:09   Gwara góralska

Chyba ka?dy region w Polsce ma swoje charakterystyczne elementy kultury, które wyró?niaj? dany region spo?ród innych. Wa?nym elementem jest z pewno?ci? gwara regionalna, czyli specyficzny, typowy dla regionu j?zyk, który pojawia si? w komunikacji mieszka?ców danego regionu i który niekoniecznie w pe?ni rozumiany jest przez osoby, które przyje?d?aj? do danego miejsca z innych cz??ci Polski. Na Pomorzu najbardziej popularna jest gwara kaszubska, a w górach wiadomo - gwara góralska.

Je?li kto? wie co? na temat prawdziwej gwary góralskiej, mo?e przytoczy? przyk?ady najpopularniejszych s?ów czy zwrotów wraz z "prze?o?eniem" na j?zyk polski u?ywany w ca?ym kraju to by?oby super. Na pewno wiele osób chcia?oby pozna? typowe góralskie zawo?ania czy s?ówka u?ywane na co dzie? :)
 
 
martiana 



Wiek: 35
Dołączyła: 22 Lut 2010
czyli 4670 dni temu

Posty: 299
Tematy: 8
Otrzymał 7 piw(a)
Skąd: Murzasichle
Wysłany: 2010-02-25, 12:19   

W okolicach Bukowiny Tatrza?skiej popularne jest zawo?anie 'Hej'. Znaczy to ni mniej ni wi?cej co 'tak' :)

Reszta jakby to powiedzie? sprowadza si? w wi?kszo?ci do przerobienia g?osek, np. zamiast "ju?" jest "juz", "jeszcze" - "jesce", 'ja' - 'jo', itp.

Wyj?tkiem mo?e by? 'godos', 'godomy', 'godom'... czyli mówisz, mówimy, mówie. Oczywi?cie znajdzie si? jeszcze par? dziwnych wyrazów niezrozumia?ych dla przeci?tnego cz?owieka. Zwykle ludzie po oko?o tygodniu rozumiej? wi?kszo?? tego co si? mówi 'po góralsku'.
Postaw piwo autorowi tego posta
 
 
Fantasmagoria 


Dołączyła: 24 Lut 2010
czyli 4668 dni temu

Posty: 65
Tematy: 6
Otrzymał 3 piw(a)
Wysłany: 2010-02-26, 20:28   

To prawda na pocz?tku nic si? nie da zrozumie?, ale z czasem cz?owiek si? przyzwyczaja. Przesy?am kilka przyk?adów:
pelenka - wódka
na podo?ku - na kolanach
g??le - skrzypce
przyloz - przyszed?
Jak co? mi si? jeszcze przypomni to pode?l? :)
Postaw piwo autorowi tego posta
 
 
skierka187
[Usunięty]

Tematy: 221
Wysłany: 2010-02-27, 18:49   

Uda?o mi si? znale?? s?ownik gwary góralskiej :) Je?li kto? zna jeszcze jakie? ciekawe s?owa to zapraszam do dodawania :)


A
a dy? - a przecie?

B
baca - pasterz
baciarka - zabawa
boska? - ca?owa?
bedom - b?d?
bez - przez
boska? - ca?owa?
brzyzek - brzeg, pagórek
budorz - cie?la
bukty - kluski ziemniaczane
bunc - twardy ser

C
ceper - przyjezdny
cha?pa - dom
chawok - tutaj
chudobny - ubogi
ch?op - m??
ciska? - rzuca?
ciupa? - r?ba?
ciupaga - siekierka na d?ugim drzewcu
cliwa - brzydka
copka - czapka
corno izba - kuchnia
cuska - p?aszcz


D

dranice - deski
drzewiej - dawniej
duchac - dmucha?
dudki - pieni?dze
duje - wieje
durkn?? - strzeli?
dy? - ale
dziedzina - pole gazdowskie, wie?
dzisiok - dzisiaj
d?wierze -drzwi

F
fasi?g - wóz góralski
felowa? - brakowa?
filcoki - gumowe buty
flasecka - flaszka
frajerka - kochanka

G
gacie - kalesony, spodnie
gazda - gospodarz
g??le - skrzypce
gibki - szybki
gie?ce? - rozlega? si?
goda? - mówi?
goje - drzewa
gornecek - fili?anka, kubek
gociniec - droga mi?dzy domami
grapa - górka, wzniesienie
grodza - ogrodzenie
grule - ziemniaki
gwara - opowiadanie

H
haj - tam
hala - ??ka górska
ha?bi? si? - wstydzi? si?
harna? - przywódca
hej - tak
hipka? - skaka?
hojco - cokolwiek, byle co
hruby - gruby
hebaj - cho?
hyba? - skaka?
hybno? - zaj??
hyrny -wynios?y, stawny

I
ino - tylko
izba - pokój
izdebka - ma?y pokoik przy kuchni

J
jarzec - j?czmie?
jaze - a?
jod?o - jedzenie
juhas - pasterz owiec
juzyna - podwieczorek


K

ka - gdzie
kabatek - rodzaj kobiecej bluzki
kabot - kurtka
kaflok - piec kaflowy
kaj - gdzie
kcem - chc?
k?siowo - jedzenie
kida - pada
kida?o - sypa?o
kiek - kiedy
kiela - ile
klepka? - klepa?
klupa? - stuka?
k?abuk - kapelusz góralski z muszelkami i piórkiem
kolwicek - prawie
kopyrta? si? - kr?ci? si?
kostki - szlifowane muszelki
kotwi? - t?skni?
krapka - troszk?, odrobina
krzycy - p?acze
któz - któ?
kufa - pysk
kumora - izdebka
kurniawa - zadymka ?nie?na
kwilka - chwilka

L
leber - le?
lezem - le??
luba - mi?a

?
?o bez - ach tak
?obytom - ci?gle
?obzdoba?a - rozbola?a
?okropecnie - okropnie
?okulory - okulary
?okurowa? - zyska?
?owce - owce
?obejdzies - obejdziesz
?yska si? - b?yska si?

M
malu?ko - malutko
masny - t?usty
matu? - mama
mitro?y? - nic nie robi?
m?aka - bagno
moskol - placek owsiany pieczony na piecu
mrawi? - trwoni?
myrda? - kiwa?
N
na podo?ku - na kolanach
na izbie - na strychu
na mój dusiu - na moj? dusz?
nabliza? - przybli?a?
napyta? - zaprosi?
naremny - gwa?towny
naryktowa? - przygotowa?
nika - nigdzie
nie pe? - nie ?arty

O

omasta - przyprawa
oscypek - ser owczy
ostomi?y - najmilszy

P
pacholek - s?u??cy
parobek - kawaler
parzenica - haftowane zdobienie m?skich spodni
pedziec -powiedzie?
pedzo - p?dz?
pelenka - wódka
piknie - pi?knie
p?ojdze - cho?
p?ony - lichy
potocek - ma?a rzeczka
po? tu - chod? tu
pod?azy -zwyczaj chodzenia z ?yczeniami podczas ?wi?t
pojeden - niejeden
pokiela - po ile
polana - ??ka
po?ednie - po?udnie
pose? - poszed?
posiady - spotkania towarzyskie
po?ciel - ?ó?ko
pozabaczy? - pozapomina?
poziro - podgl?da
prosem piknie- prosz? pi?knie
przeca - przecie?
przepomina? - zapomnie?
przepytywa? - przeprasza?
przybocy? - przypomnie?
przykrzy mi si? - nudzi mi si?
przyloz - przyszed?
przys?a - przysz?a
pujdomy - pójdziemy
pyr? -?cie?ka wysokogórska
pyta? -zaprasza?, prosi? w go?cin?

R
rai? - radzi?
roki - lata
rondel - du?y garnek
rozkida? si? - rozwali? si?
rozwoza? - zastanawia? si?
ruba? - r?ba?
rusy? si? - ruszy? si?
rzodko - s?abo

S
sabasinik - piec do pieczenia chleba
scyry - szczery
s?dej - wsz?dzie
si?pawica -drobny, d?ugotrwa?y deszcz
siedzom - siedz?
sietniok -niewydarzony, niepe?nosprawny cz?owiek
siumny -wspania?y, dorodny
sjeni - zdj?li
skieltowa? - kupowa?
skije - narty
skoka? - skaka?
skole -ska?y, kamienie
snaly? si? - znale?? si?
sopa - szopa
skorusa - jarz?bina
stolica -du?y sto?ek na czterech nogach bez oparcia
stroi? - szykowa?
stropi?a - zmartwi?a si?
stryba? si? - wdrapa? si?
suje si? - sypie si?
suka? - szuka?
sy?ka - wszystko
syr - ser

?
?cign?? - zd??y?
?klanka - szklanka
?lebodny - swobodny
?pasy - ?arty
?piwa? - ?piewa?
?piwo - ?piewa
?tramcy? si? - stroi? si?
?tuder -spryciarz, czfowiek pomys?owy
?tuderowa? - kombinowa?
?wiarny - fajny, szykowny, ?adny

T
tela - tyle
tustela -stamt?d, st?d

U
ucenstujemy - pocz?stujemy
uchelo? si? - uchyli? si?
ukwalowa? - radzi?
up?az -równina mi?dzy ska?ami
upierdliwy - dokuczaj?cy, narzucaj?cy si?
upyta? - uprosi?
urada -narada
urodny -urodziwy
urok - choroba spowodowana czarami
uwarzy? - ugotowa?

W

wanta - g?az, ska?a
wartko - szybko
warzy? -gotowa?
watra - ognisko
worce - jest warta
wyzdaja? - wykona?

Z
zabacy? - zapomnie?
zarembek - polana w lesie
zatom - za tym
zatrefi? - dogodzi?
zatyro? kasik - zapodzia? gdzie?
zawaterniok - k?oda stale pal?ca si? przy ognisku w szalasie
zawied? - zaprowadz?
zebyk - ?ebym
zecy - rzeczy
ze?li? - zez?o?ci? si?, zdenerwowa?
zioro - patrzy
zobacy? - zapomnie?
zwada - k?ótnia
z tamela - stamt?d
zworka - k?ótnia
zyngra - iskra

?
??tyca - serwatka z mleka owczego
 
 
martiana 



Wiek: 35
Dołączyła: 22 Lut 2010
czyli 4670 dni temu

Posty: 299
Tematy: 8
Otrzymał 7 piw(a)
Skąd: Murzasichle
Wysłany: 2010-02-27, 19:54   

Poprawki co do s?ów u?ywanych u mnie:
- a dy? - e dy?
- biyda - bieda
- boska? - bo?ka?
- duchac - ducha?
- d?wierze - d?wiyrze (wiem, ?e to dla niektórych nie do wymówienia, to trzeba po prostu us?ysze? i nauczy? si? mówi?)
- frajerka - tego nie s?ysza?am, mówi si? za to kochanecka (niekoniecznie w znaczeniu kochanka, ale równie? ukochana)
- gociniec - go?ciniec (w sumie w pl te? to wyst?puje)
- grule - w niektórych rejonach mówi? jeszcze rzepa
- haj - ha?
- hebaj - heboj
- izba - jest jeszcze co? takiego jak bio?o izba
- kaj - czasami jeszcze mówi si? kany (kany idzies - gdzie idziesz)
- kida?o - raczej rozkida? :) - rozrzuca? (gnój :P) lub odkida?, kida? (odsnie?y?, od?nie?a? ?nieg),
- kiek (kie) - kiedy, jak
- kopyrta? si? - czy kr?ci? hmm, ale na pewno wykopyrta? si? - wywróci? si?
- lezem - mo?e równie? znaczy? id? (juz lezem)
- ?obejdzies - równie? ?obejdzies siy- obejdziesz si? (bez czego?)
- naubliza? - naubli?a? komu?
- omasta - to nie przyprawa :) ale roztopione mas?o do polania dania :P
- pedziec - pedzie?
- p?ojdze - no nie do ko?ca tak to brzmi, ale ci??ko to napisa? (pójd?ze) i nie znaczy cho?, tylko chod?, to znaczenie ma chebojze lub cheboj (-ze to podkre?lenie, wzmocnienie)
- potela - dok?d (w sensie czasu)
- pozabaczy? - nie nie nie :) tylko zabocyc - zapomnie?, albo pozabacywa? - pozapomina?
- przebocy? - wybaczy?
- pujdomy - raczej pódziy(e)my
- ruba? - nie ruba? a romba?
- rzodko - to znaczy nie s?abo, a rzadko po prostu
- sabasinik - saba?nik - nie piec, bardzo specyficzny piecyk :) znajduj?cy si? w piecach kaflowych, metalowy do pieczenia chleba, ciasta itp.
- s?dej - ma by? wsyndy,
- siedzom/em - siedz?/?
- skije - nie wiem gdzie to kto? us?ysza? :P chyba jaki? góral naigrywa? ze ski ;], albo o kijkach my?la? :P i sk?d? mu si? s doda?o
- snaly? si? - znaly? siy - nie mówi si? - 'si?', troch? inaczej to brzmi
- stroi? - a propos szykowania si? jest jezszcze - sykowno - wystrojona, ?adna
- stryba? si? - ma by? styrma? siy
- ?piwo - tutaj jest taka g?oska, której w pl nie ma - 'iy' a nie czyste 'i'
- ?wiarny - ma by? ?warny
- tustela - ma by? stela
- urada - raczej uradzi? czyli naradzi? si?
- wyzdaja? - ja si? spotka?am z u?ywaniem wyzdaja? si? jako ubra? si?, wystroi? itp.
- zabacy? - zabocy?
- zatom - ma by? za tom - za t?
- zatrefi? - ma by? utrafi? - dogodzi?, trafi? w czyj? gust
- zatyro? kasik - mo?na te? mówi? zapodzio? si? kasik
- ??tyca - po góralsku to zyntyca :)

W niektórych miejscach jeszcze si? (siy) brakuje ale ju? nie dopisywa?am :P
Postaw piwo autorowi tego posta
 
 
Fantasmagoria 


Dołączyła: 24 Lut 2010
czyli 4668 dni temu

Posty: 65
Tematy: 6
Otrzymał 3 piw(a)
Wysłany: 2010-02-27, 22:18   

No z takim zasobem s?ów od razu si? dogadamy :)
Postaw piwo autorowi tego posta
 
 
martiana 



Wiek: 35
Dołączyła: 22 Lut 2010
czyli 4670 dni temu

Posty: 299
Tematy: 8
Otrzymał 7 piw(a)
Skąd: Murzasichle
Wysłany: 2010-02-28, 13:41   

Co racja to racja :D Jak si? przej?zyczysz to b?dzie klapa, ju? nie mówi?c o akcencie, który trzeba naby? :P
Postaw piwo autorowi tego posta
 
 
Fantasmagoria 


Dołączyła: 24 Lut 2010
czyli 4668 dni temu

Posty: 65
Tematy: 6
Otrzymał 3 piw(a)
Wysłany: 2010-03-01, 22:36   

Nie ma tak ?atwo ju? musisz zacz?? ?wiczy? :)
Postaw piwo autorowi tego posta
 
 
Kamila 


Dołączyła: 24 Lut 2010
czyli 4668 dni temu

Posty: 253
Tematy: 9
Otrzymał 3 piw(a)
Wysłany: 2010-03-02, 15:24   

no w?a?nie a naby? tego charakterystycznego akcentu na pewno nie jest ?atwo wi?c nie wiem czy nie porywasz si? z motyk? na s?o?ce :-P ale oczywi?cie wszyscy tutaj trzymamy kciuki i pochwal si? dokonaniami
Postaw piwo autorowi tego posta
 
 
magda123 


Wiek: 31
Dołączyła: 25 Lut 2010
czyli 4667 dni temu

Posty: 68
Tematy: 3
Otrzymał 2 piw(a)
Wysłany: 2010-03-02, 17:38   

No w?a?nie.
Jak wymówi? np. "biyda"? Nie mog? sobie z tym poradzi? :D
Postaw piwo autorowi tego posta
 
 
martiana 



Wiek: 35
Dołączyła: 22 Lut 2010
czyli 4670 dni temu

Posty: 299
Tematy: 8
Otrzymał 7 piw(a)
Skąd: Murzasichle
Wysłany: 2010-03-03, 02:56   

"biyda" - no w?a?nie to trzeba us?ysze? :D bo nie jest to ani bieda ani bida :P ani byda tylko i/y ;]
Postaw piwo autorowi tego posta
 
 
abecadlo 


Dołączył: 03 Mar 2010
czyli 4661 dni temu

Posty: 3
Tematy: 0
Wysłany: 2010-03-03, 15:50   

Gwar? trzeba mie? we krwi :)
Postaw piwo autorowi tego posta
 
 
magda123 


Wiek: 31
Dołączyła: 25 Lut 2010
czyli 4667 dni temu

Posty: 68
Tematy: 3
Otrzymał 2 piw(a)
Wysłany: 2010-03-04, 15:54   

Ok, jak b?d? w Zakopanem to poprosz? kogo? miejscowego, ?eby mi powiedzia? jak brzmi "biyda" :P
Postaw piwo autorowi tego posta
 
 
KoRn 


Dołączył: 04 Mar 2010
czyli 4660 dni temu

Posty: 5
Tematy: 3
Wysłany: 2010-03-04, 18:18   

corno izba - kuchnia?

:D
Postaw piwo autorowi tego posta
 
 
martiana 



Wiek: 35
Dołączyła: 22 Lut 2010
czyli 4670 dni temu

Posty: 299
Tematy: 8
Otrzymał 7 piw(a)
Skąd: Murzasichle
Wysłany: 2010-03-04, 18:54   

haha to mi klina zabi?e?, bo si? nigdy nie zastanawia?am :D, bia?a izba ma specjalne przeznaczenie (co? mi ?wita ale nie pami?tam dok?adnie wi?c nie mówie, ciotki sie zapytam jak ja kiedys spotkam :P)
Postaw piwo autorowi tego posta
 
 
Wyświetl posty z ostatnich:   
Odpowiedz do tematu
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Nie możesz załączać plików na tym forum
Możesz ściągać załączniki na tym forum
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku

Skocz do:  

Statystyki wizyt
Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group - manga
Najlepsze Zakopane Forum
Pogoda Zakopane z serwisu

Tatry Forum